Casgliadau AMC / WAW yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru
Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Aberystwyth, SY23 3BU
Ffôn: 01970 632800
Ffacs: 01970 615709
E-bost: holi@llgc.org.uk
Gwefan: http://www.llgc.org.uk
Casgliad Menna Gallie
Rhif adnau A2000/67 / Côd Cyfeiriad GB210 MENGAL
Ffotograffydd anhysbys.
Ffotograff o Menna Gallie wedi'i atgynhychu trwy ganiatád caredig Annest Wiliam.
Ganwyd y nofelydd Menna Gallie yn 1920 ym mhentre glofaol Ystradgynlais yng Nghwm Tawe, a chafodd ei magu yno, ac yn ddiweddarach yng Nghreunant. Roedd ei dau riant yn siarad Cymraeg, ei thad yn grefftwr o ogledd Cymru a'i mam yn wraig leol. Graddiodd yn 1940 mewn Saesneg o Goleg Prifysgol Abertawe ac yn yr un flwyddyn priododd Bryce Gallie, Albanwr a oedd yn ddarlithydd athroniaeth yn Abertawe. Ar ôl y rhyfel buon nhw'n byw mewn nifer o lefydd gwahanol gan gynnwys Gogledd Iwerddon, yr Amerig a Chaergrawnt. Symudon nhw'n ôl i Gymru yn 1978, i Drefdraeth, sir Benfro. Ymhlith chwe nofel Menna Gallie mae Strike for a Kingdom (1959), wedi'i lleoli yn ne diwydiannol Cymru, The Small Mine (1962), a Travels with a Duchess (1969), pob un wedi'u hailargraffu gan Honno. At hyn cyfieithodd nofel Caradog Prichard Un Nos Ola Leuad (Full Moon) (1973).
Mae'r casgliad yn cynnwys drafftiau o'i nofelau, adysgrifiadau o sgyrsiau radio, erthyglau, adolygiadau, llythyron - gan gynnwys casgliad wedi'i ysgrifennu gan Bryce Gallie pan oedd e yn gwasanaethu yn y llu arfog yn ystod y rhyfel, gohebiaeth rhyngddi a Caradog Prichard, a phapurau personol eraill.
[tynnwyd o'r Cyflwyniad Cyffredinol i'r rhestr ddaliadau, luniwyd gan Nia Wyn Griffiths]
![[Click for full-sized image]](../../../images/thumbs/mg_fear_of_god.jpg "Click for full-sized image") | Un o bedwar drafft o sgwrs 'The Fear of God' [c1970], sy'n disgrifio Menna Gallie yn mynd yn ôl adre, tra roedd yn byw yng Nghaergrawnt, ac yn mynd i Gymanfa Ganu. Mae'r casgliad yn cynnwys copi adysgrifol hefyd o'r sgwrs hon a ddarlledwyd ar y radio. |
![[Click for full-sized image]](../../../images/thumbs/nlw_ardglass_wi.jpg "Click for full-sized image") | Drafft o sgwrs gan Menna Gallie i Sefydliad y Merched, Ardglass, 1961, lle mae'n sôn am brofiadau ei phlentyndod yng Nghymru. |
![[Click for full-sized image]](../../../images/thumbs/nlw_int_day_of_prayer.jpg "Click for full-sized image") | Drafft o anerchiad ar gyfer Diwrnod Rhyngwladol Gweddi, Casnewydd, 1974 |
Casgliad Comisiwn Cyfleoedd Cyfartal Cymru
Rhif Adnau A2001/67 / Côd cyfeiriad GB210 EOCW
Mae'r casgliad yn cynnwys yn bennaf doriadau papurau newydd wedi'u llungopïo, 1982-2001, yn ymwneud â materion yn perthyn i waith y Comisiwn Cyfleoedd Cyfartal, Cymru. Gobeithio y bydd y Comisiwn yn parhau i ychwanegu defnyddiau perthnasol o bryd i'w gilydd.
Mae'r materion a drafodir yn cynnwys oedran, bwlian, gofal plant a mamolaeth, anabledd, gwahaniaethu, addysg, cyflogaeth, Ewrop, gwrywgydiaeth, iaith, gwleidyddiaeth, hiliaeth, crefydd, menywod llwyddiannus, hyfforddiant, menywod mewn cyflogaeth, menywod ym maes chwaraeon, a menywod yn y celfyddydau. Mae toriadau hefyd yn ymwneud â Chynulliad Cenedlaethol Cymru, Diwrnod Rhyngwladol Menywod, ac Adfywio'r Cymoedd.
[Tynnwyd o Restr Ddaliadau LLGC, lluniwyd gan Martin Robson Riley]