jump to content

Chwefror 8fed 2019: Parti Dathlu a Finale Canrif Gobaith yn y Redhouse, Merthyr Tudful

Dyddiad Digwyddiad:17 Chwefror

Chwefror 8fed 2019:  Parti Dathlu a Finale Canrif Gobaith yn y Redhouse, Merthyr Tudful

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Yn sicr daeth prosiect ‘Canrif Gobaith’ i ben gyda bang a dathliad hynod lwyddiannus a theilwn ohono. ‘Gwerthwyd’ y tocynnau i gyd ac roedd y theatr yn gyfforddus lawn ar y noson. Roedd dwy brif ran i’r noson:

1)  Cofio Bywyd a Gwaith Dr Ursula Masson: un o brif sylfaenwyr Archif Menywod Cymru a brodor o Ferthyr Tudful. Yr Athro Emeritws Jane Aaron, a fu’n cydweithio ag Ursula ym Mhrifysgol Morgannwg (fel yr oedd ar y pryd) agorodd y noson gyda chyflwyniad manwl a diddorol am gyfraniad aruthrol Ursula i astudiaethau menywod trwy ei llyfrau a’i herthyglau heriol a thrwy sefydlu’r Archif ac ysbrydoli’r Sioeau ar daith. Nododd yn arbennig gymaint y cyflawnodd Ursula yn ystod ei blynyddoedd olaf pan oedd yn wael iawn. Braf iawn oedd cael cwmni teulu Ursula gyda ni ar gyfer y cofio. 

Yna soniodd Gail Allen am ei dyled bersonol enfawr hi i Ursula fel rhan o Rwydwaith Hanes Menywod Abertawe a’r cyfle i wneud fideos blaengar iawn ar fenywod yn ffatri arfau rhyfel Pen-y-bont;  Streic y Glowyr 1984-85 ac am Wrthwynebwyr Cydwybodol yr Ail Ryfel Byd. Ond cymerodd Gail y cyfle hwn hefyd i dalu teyrnged dwymgalon i’r Athro Deirdre Beddoe, un arall o sylfaenwyr AMC – soniodd amdani fel yr academydd a roddodd hanes menywod Cymru ar y map yn y lle cyntaf. Cyflwynwyd blodau iddi yn ernes o ddiolch AMC iddi am ei chyfraniad arbennig i’r Archif ac i hanes menywod yng Nghymru.

Yna daeth Yr Athro er Anrhydedd Jen Wilson, Treftadaeth Jazz Cymru, yn ei blaen i dalu ei theyrnged hi i Ursula, am y modd y cefnogodd Ursula hi i ail-gydio yn ei haddysg a dangos ffydd yn ei gallu i gyflawni. Soniodd yn ddifyr am helyntion ymchwilio a recordio i Rwydwaith Hanes Menywod Abertawe ac adroddodd sawl hanesyn diddorol am gydweithio a chymdeithasu. 

2)  Yn ail ran y noson cafwyd dangosiad cyntaf y ffilm ddogfennol ‘Canrif Gobaith’ – gwaith a gyflawnwyd gan Catrin Edwards a Tash Horton, ffilmwyr y prosiect. Gydol y flwyddyn yr oedd y ddwy ohonynt wedi bod yn ddiwyd yn ffilmio pob digwyddiad gan gynhyrchu milltiroedd o dystiolaeth am y digwyddiadau. Golygasai hynny oriau maith o waith caled droeon ac roedd dewis a didol o’r llwyth tystiolaeth hwn yn sicr yn her fawr iawn. Yr oeddent hefyd wedi cyfweld a recordio atgofion 16 o sylfaenwyr ac aelodau gweithredol y mudiad. O’r holl dystiolaeth hon llwyddwyd i greu ffilm ryfeddol yn cyfuno’r elfennau yn grefftus iawn gan adrodd y stori ganolog yn eglur a difyr dros ben. Dangosodd pob un o’r cyfwelai lun o’u harwres (arwresau) ac roedd plethu’r cameos hyn  i rediad y ffilm yn helpu i greu naratif cydlynol. Roedd diweddglo’r ffilm yn emosiynol gan ei bod yn coffáu cyfraniad aruthrol Avril Rolph, un arall o sylfaenwyr yr Archif, a fu farw yn annhymig yn 2018. Cafwyd golygu celfydd creadigol a dychmygus iawn ac roedd y dewis o gerddoriaeth gefndir yn ysbrydoledig. Roedd hi’n amlwg fod y gynulleidfa gyfan wedi mwynhau a gwerthfawrogi’r ffilm yn fawr iawn ac yn rhyfeddu at gamp y ffilmwyr yn crisialu blwyddyn brysur mor ddeheuig. Caiff y ffilm hon ei dangos droeon eto yn ystod 2018-19 ac erys yn waddol parhaol o’r prosiect uchelgeisiol hwn.

Yna aeth pawb i lawr i ystafell hyfryd Plymouth i fwynhau gwydraid o win a bwffe!